5 veelgemaakte verpakkingsfouten binnen de PPWR

De PPWR is sinds 12 augustus 2026 officieel van toepassing. Toch blijft voor veel ondernemers één vraag hangen: vormen hun huidige verpakkingskeuzes straks een probleem? Wie pas in actie komt wanneer de nieuwe deadlines naderen, dreigt achter de feiten aan te lopen. Deze 5 veelgemaakte verpakkingsfouten tonen waar de risico’s liggen en hoe je vandaag al kunt bijsturen.

Verpakkingsfout 1: één doosformaat voor elk product

Werken met één standaarddoos lijkt efficiënt. Je beschikt over een gestroomlijnd verpakkingsproces, een vereenvoudigd inkoopproces en je paktafel oogt overzichtelijker. Toch kan dit één van je grootste valkuilen onder de Europese PPWR-wetgeving worden. Want je creëert structureel overbodige lege ruimtes wanneer het doosformaat niet langer nauw aansluit rond je product. Compact verpakken wordt een must-do voor de Europese markt.

► Wanneer volstaat één doosformaat niet voor al je verzendingen?

Verzend je bijvoorbeeld dagelijks cosmetica, reserveonderdelen, boeken en accessoires in hetzelfde doosformaat? Dan bevat een deel van je pakketten gegarandeerd te veel lucht. Die lucht betaal je telkens opnieuw: je gebruikt meer karton dan je nodig hebt, voegt extra opvulmateriaal toe om het product vast te zetten en benut minder pallet- en transportcapaciteit dan mogelijk.

Daarbovenop wordt de 50%-regel voor lege ruimte volledig van toepassing op e-commerce- en transportverpakkingen vanaf 2030. Bevatten je verpakkingen vanaf dan meer dan 50% lucht binnenin? Dan voldoen ze niet volgens de PPWR. Right-sizing of ‘op maat verpakken’ is daarom een noodzakelijke stap bij ordervoorbereidingen.

► Hoe verpak je efficiënt met verschillende doosformaten?

De snelle oplossing? Organiseer je doosformaten volgens orderprofielen. Analyseer recente bestellingen en groepeer ze op basis van productafmetingen, niet alleen op productcategorie. Kies vervolgens doosformaten die je meest voorkomende combinaties zoveel mogelijk afdekken met zo weinig mogelijk lege ruimte. Voor gemengde orders zijn dozen met variabele hoogte interessant, omdat je medewerkers het volume rechtstreeks aan de paktafel kunnen aanpassen aan de afmetingen van het product.

Verpakkingsfout 2: overmatig gebruik van opvulmateriaal

Opvulmateriaal is soms nodig. Breekbare producten moeten beschermd worden tegen schokken, scherpe productranden vragen extra bescherming en zware artikelen moeten stevig blijven zitten tijdens transport. Gebruik je echter opvulmateriaal om een te grote doos te vullen? Dan ruil je het ene probleem in voor het andere.

► Wanneer is opvulmateriaal niet de geschikte oplossing voor lege ruimtes?

Onder de PPWR maakt deze vraag veel uit. De Europese Unie stuurt namelijk aan op verpakkingsminimalisatie en wil buitensporige lege ruimte beperken. Gebruik je papier, noppenfolie of luchtkussens om een te grote doos op te vullen? Dan verbruik je extra materiaal zonder het echte probleem op te lossen.

Die impact op je kosten voel je meteen. Opvulmateriaal moet je aankopen, opslaan, aanvullen en uiteindelijk ook laten verwerken als verpakkingsafval. Daarnaast verliezen medewerkers tijd met trekken, knippen, proppen of opblazen (indien je niet over een verpakkingsmachine beschikt). Op een drukke paklijn tellen die seconden snel op tot arbeidskosten en knelpunten.

► Hoe ga je slimmer om met opvulmateriaal?

Schrap bescherming en opvulling dus niet zomaar. Vervang de reflex vul de doos door bescherm het product. Je prioriteiten liggen daarom eerst bij het kiezen van de kleinst geschikte buitenverpakking. Daarna bepaal je pas hoeveel bescherming het product echt nodig heeft. Een glazen product vraagt bijvoorbeeld schokdemping aan alle zijden, terwijl textiel vaak genoeg heeft aan vochtbescherming en een compacte verzendzak. Neem een kijkje naar de onderstaande oplossingen.

Verpakkingsfout 3: geen productdata verzamelen

Een compliance risico ontstaat sneller dan je denkt. Aankoop wisselt van leverancier omdat een doos goedkoper is. Marketing bestelt bedrukte verpakkingen voor een campagne. Het magazijn koopt snel extra tape, zakken of opvulmateriaal bij een andere partij. Alleen registreert niemand de materiaalgegevens op één plek. Maanden later, wanneer je bewijs nodig hebt voor PPWR-compliance, zit je data verspreid over facturen, pdf’s, e-mails en productpagina’s. Ons advies? Beter voorkomen dan genezen.

► Welke productdata moet je verzamelen onder de PPWR?

Sinds 12 augustus 2026 moeten verpakkingen die op de EU-markt worden gebracht aan eisen rond conformiteitsbeoordeling en documentatie voldoen. Richtlijnen van officiële instanties benadrukken het belang van de EU-conformiteitsverklaring of Declaration of Conformity, en van de rollen van producenten, importeurs en distributeurs in de verpakkingsketen.

Je wilt niet pas op het laatste moment ontdekken dat niemand centraal bijhoudt welke verpakkingen je aankoopt, welke technische specificaties daarbij horen, waar je precies staat in de verpakkingsketen en welke administratieve verplichtingen daaruit voortvloeien. Compliance draait om data: materiaalsamenstelling, gerecycleerd aandeel, recycleerbaarheid, herkomst, mogelijke verboden stoffen en conformiteitsverklaringen.

► Hoe begin je met PPWR-relevante data te verzamelen?

Je hoeft dit niet meteen groots aan te pakken. Begin met één centrale plek waar je alle verpakkingsgegevens verzamelt. Denk aan leverancier, productreferentie, materiaalsoort, gewicht, gerecycleerd aandeel en beschikbare certificaten of conformiteitsdocumenten. Werk praktisch, maar wel consequent. Ook je leveranciers kunnen je hierbij helpen. Vraag op tijd welke documentatie beschikbaar is en bewaar die op dezelfde centrale plek.

Koop je verpakkingen via distributeurs, importeer je rechtstreeks van buiten de EU of verkoop je verpakte goederen over de grens? Dan is het slim om je rol in de verpakkingsketen even goed te controleren. Zo weet je sneller welke administratieve verplichtingen voor jou gelden: ben jij verantwoordelijk voor compliance en/of EPR-registratie?

Verpakkingsfout 4: onvoldoende recycleerbaar

Een verpakking wordt vaak gekozen omdat ze stevig, betaalbaar of makkelijk verkrijgbaar is. Logisch ook,  je wilt vooral dat je product veilig aankomt. Toch loont het om er vandaag al één extra vraag aan toe te voegen: wat gebeurt er met mijn verpakking na gebruik? Want dit antwoord vormt binnenkort een belangrijk onderdeel van de PPWR. Verpakkingen moeten straks niet alleen goed beschermen, maar ook vlot door de sorteer- en recyclageketen kunnen.

► Hoe belangrijk wordt gerecycleerd materiaal?

De PPWR maakt recycleerbaarheid geen vrijblijvende plus, maar een duidelijke voorwaarde. Artikel 6 bepaalt dat alle verpakkingen minimaal zoveel % gerecycleerd moeten worden. De beoordeling gebeurt via de Design for Recycling (DfR)-criteria en categoriseert verpakkingen in recycleerbaarheidsklassen A, B, C en verder…. Valt je verpakking onder de drempel van klasse C? Dan mag ze vanaf 2030 niet meer op de markt komen. Vanaf 2038 verschuift deze drempel naar recyclebaarheidsklasse B.

Ook gerecycleerde grondstoffen krijgen meer gewicht. Voor kunststofverpakkingen voert de PPWR vanaf 2030 minimumpercentages voor post-consumer recycled (PCR) materiaal in. Die percentages hangen af van het type verpakking en stijgen opnieuw richting 2040. Voor bepaalde overige kunststofverpakkingen gaat het bijvoorbeeld om 35% in 2030 en 65% in 2040.

Voor papier en karton gelden zulke algemene PCR-quota niet. Toch betekent dat niet dat je materiaalkeuze minder belangrijk wordt. Papier en karton passen al goed in bestaande recyclagestromen, zeker wanneer je kiest voor gerecycleerde vezels, verantwoord beheerde bronnen en een ontwerp dat recyclage niet bemoeilijkt. Zo beperk je de druk op primaire grondstoffen en maak je je verpakking sterker richting toekomstige eisen.

Kijk daarom verder dan de claim “gerecycleerd”. Zeker bij kunststof moet je weten welk materiaal je precies gebruikt. Gaat het echt om post-consumer recycled (PCR) materiaal? En welk percentage zit er in de verpakking? Pas wanneer die informatie duidelijk is, kun je onderbouwen hoe recycleerbaar en toekomstbestendig je verpakking werkelijk is.

► Welke verpakkingen voldoen wel aan de recycleerbaarheidsvereisten?

Hoewel monomaterialen geen expliciete verplichting onder de PPWR zijn, vormen ze een eenvoudige oplossing om aan toekomstige recycleerbaarheidseisen te voldoen. Omdat ze uit één dominante materiaalstroom bestaan, zijn ze doorgaans beter sorteerbaar en makkelijker recycleerbaar, wat de kans vergroot op een acceptabele score binnen de toekomstige Design for Recycling-criteria.

Verpakkingsfout 5: plastic veralgemenen

Veel bedrijven gaan ervan uit dat elk type duurzaam plastic automatisch voldoet aan de toekomstige duurzaamheidsvereisten van de PPWR. In werkelijkheid maakt de PPWR net een duidelijk onderscheid tussen de verschillende soorten kunststoffen. Biobased, composteerbaar, post-consumer gerecycled, monomateriaal of multilayer: het zijn geen synoniemen en ze presteren verschillend binnen bestaande recyclagestromen.

► Welke uitdagingen kent plastic onder de PPWR?

Plastic is dus geen eenvormige categorie onder de PPWR. De vraag is niet alleen waar het materiaal vandaan komt, maar vooral of de verpakking goed sorteerbaar, recycleerbaar en documenteerbaar is. Dit zijn de belangrijkste plastictypes om uit elkaar te houden in het kader van de PPWR:

*Design for Recycling-criteria: min. 70% recycleerbaar vanaf 2030.
**Monoplastic kent de beste resultaten voor recycleerbaarheid.

► Welke plastic verpakkingen voldoen aan PPWR-vereisten?

De veiligste richting is duidelijk: kies waar mogelijk voor eenvoudige, goed sorteerbare kunststofverpakkingen met transparante materiaaldata. Niet elk plastic is automatisch problematisch, maar je moet wel kunnen aantonen uit welk materiaal je verpakking bestaat, hoe recycleerbaar ze is en of ze past binnen de toekomstige Design for Recycling-criteria. In de praktijk springen twee opties eruit wanneer je met plastic wilt blijven werken: plastic monomateriaal en PCR-verpakkingen.

Plastic monomateriaal: eenvoudiger sorteren en recycleren

Bij plastic monomateriaal bestaat de verpakking hoofdzakelijk uit één kunststofsoort, zoals PE, PP of PET. Dat maakt het voor sorteerinstallaties eenvoudiger om het materiaal correct te herkennen en naar de juiste recyclagestroom te leiden. Toch betekent “één materiaal” bij plastic iets anders dan bij papier of karton.

Kunststoffen mag je niet zomaar over één kam scheren: PET, PVC, PP…. hebben elk hun eigen verwerking en moeten dus zo zuiver mogelijk gescheiden blijven. Een verpakking uit één duidelijke kunststofsoort zit op een betere positie dan complexe multilayerverpakkingen met verschillende kunststoflagen.

PCR-verpakkingen: belangrijk voor verpakkingen met gerecycleerd aandeel

Post-consumer recycled plastic wordt gemaakt van kunststofafval dat al door consumenten is gebruikt en daarna opnieuw is verwerkt tot een grondstof. Dat maakt PCR belangrijk onder de PPWR, omdat de verordening vanaf 2030 minimumpercentages gerecycleerd materiaal invoert voor bepaalde kunststofverpakkingen.

De beste keuze is dus zelden ‘gewoon duurzamer plastic’, maar een verpakking waarvan materiaalsoort, recyclagepotentieel en gerecycleerd aandeel zwart-op-wit onderbouwd zijn. Zo vermijd je dat een goedbedoelde switch naar “groen plastic” later toch een compliance risico vormt.

Over de auteur

Arne Leën: Met een scherp oog voor SEO en een vlotte pen, brengt Arne het verhaal van RAJAPACK's assortiment en vertelt hij over de laatste trends in verpakkingen, logistiek en zoveel meer.

Lees meer